eastwest chess      
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ
Λίγο πριν την Επανάσταση του 2021
Ελληνική Επανάσταση 1821 - Στιγμές Μεγαλείου

25.03.2021

Ελευθερία ή θάνατος

Χρειάζεται να είσαι Έλληνας για να κάνεις πράξη το σύνθημα της 25ης Μαρτίου 1821. Και καθαρή απόδειξη πως υπήρχαν 100% Έλληνες εκείνη την Άνοιξη, ήταν η Εθνεγερσία που πήρε σάρκα και οστά απ’ άκρη σ’ άκρη της ιστορικής ελληνικής επικράτειας.

Το πότε ακριβώς, το πού αλλά και το πόσες φορές ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ύψωσε το λάβαρο είναι άνευ σημασίας. Η ουσία είναι ότι η Ελληνική Επανάσταση είχε την ευλογία του κλήρου της Πελοποννήσου και η προσωπικότητα του Ιεράρχη της Πάτρας εμψύχωσε ακόμη περισσότερο τους Επαναστάτες.

Αυτό που είναι σίγουρο είναι πως τη νύχτα της 25ης προς 26 Μαρτίου ο Γερμανός όρκισε τους τοπικούς οπλαρχηγούς της Πάτρας στην Πλατεία Αγίου Γεωργίου της Άνω Πόλης και επέδωσε διακήρυξη στους πρόξενους των Πατρών για ευρωπαϊκή βοήθεια.

Υπήρχαν και τότε ξενόδουλοι πρόκριτοι και πολιτικοί – δεν είναι «προνόμιο» της εποχής μας – αλλά σε μείζονος σημασίας ζητήματα πρωταγωνιστούν οι ανδρείοι – όπως θα γίνει και στις μέρες μας αν υπάρξει μέγιστη ανάγκη.

Η Ελληνική Επανάσταση που ήταν εθνική επανάσταση απέναντι σε μια τεράστια αυτοκρατορία είχε τέτοια δύναμη, τέτοια ορμή, τέτοιον ηρωισμό και θυσίες που ανέπτυξε ένα πρωτοφανή φιλελληνισμό και ανάγκασε τις ηγέτιδες ευρωπαϊκές δυνάμεις να αλλάξουν ρώτα απέναντι σε επαναστατημένους λαούς και να συμβάλλουν στην ολοκληρωτική επιτυχία της.

Και το αιώνιο μήνυμα του εγχειρήματος είναι ότι ο Έλληνας πάνω από υγεία, πάνω και από την ίδια τη ζωή βάζει την ελευθερία του. Για αυτό: «Ελευθερία ή θάνατος»

 

22.03.2021

Μεσολόγγι

Όταν ρίγησε η Ευρώπη

Όταν αναφερόμαστε στο 1821 η πρώτη σκέψη όλων πάει πάντοτε στην Ηρωική Έξοδο της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου.

Το επιστέγασμα του ηρωισμού, της ελληνικής ψυχής και του αδούλωτου φρονήματος κάθε ελεύθερου ανθρώπου απανταχού της γης.

Εύστοχος ο χαρακτηρισμός: «Ελεύθεροι πολιορκημένοι».

Το ιστορικό γεγονός έλαβε χώρα τα ξημερώματα της 11ης Απριλίου 1826, Κυριακή των Βαΐων.

Το Μεσολόγγι που ήταν πόλη κομβικής σημασίας για τον Σουλτάνο, πολιορκήθηκε αρκετές φορές από το 1822 αλλά οι Έλληνες έβγαιναν διαρκώς νικητές. Το 1826 οι δυο μεγαλύτεροι πασάδες της Ανατολής ο Τούρκος Κιουταχής και ο Αιγύπτιος Ιμπραήμ με 45.000 άνδρες απέκλεισαν από ξηρά και θάλασσα την πόλη. Σε όσες μάχες συνήψαν με τους πολιορκημένους μέχρι τότε γνώριζαν ήττες.

Από τον Μάρτιο είχαν κοπεί παντελώς οι προμήθειες του Μεσολογγίου και η πείνα σε συνδυασμό με τις αρρώστιες θέριζαν τους πολιορκημένους Έλληνες. Έφαγαν ό,τι περπατούσε ακόμη και ποντίκια.

Στις 4 Απριλίου οι πολιορκητές τους πρότειναν να παραδοθούν. Οι πολιορκημένοι αρνήθηκαν. Αποφάσισαν ηρωική έξοδο. Σκότωσαν τους αιχμαλώτους αλλά όχι και τα γυναικόπαιδα. Θα έβγαιναν χωρισμένοι σε τρεις φάλαγγες. Από τις δύο οι πολεμιστές και από την τρίτη τα γυναικόπαιδα με τους συγγενείς τους. Το επιχείρημα είχε ήδη γνωστοποιηθεί στους εχθρούς. Κατά την έξοδο μια φωνή ακούστηκε στην φάλαγγα με τα γυναικόπαιδα. «Πίσω, πίσω ορέ παιδιά». Αυτό προκάλεσε σύγχυση με αποτέλεσμα την ολοσχερή καταστροφή της φάλαγγας από την οποία σώθηκαν μόνο 13 γυναίκες και έξι παιδιά. Από τις δύο άλλες φάλαγγες σκοτώθηκαν περί τους 1700 Έλληνες ενώ σώθηκαν περί τους 1300. Οι Τουρκαλβανοί με τους Αιγύπτιους είχαν μεγάλες απώλειες, τουλάχιστον 5.000 ανδρών. Ένα πραγματικό ολοκαύτωμα.

Οι πολιορκημένοι Έλληνες και φιλέλληνες δεν ηττήθηκαν από τον τουρκοαιγυπτιακό στρατό. Νικήθηκαν από την πείνα. Αυτό είχε συγκλονιστικό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Η συγκίνηση για την ηρωική απόφαση των καταβεβλημένων από την πείνα Ελλήνων ήταν τέτοια που ώθησε τα μεγαλύτερα πνεύματα της Ευρώπης (Ουγκώ, Γκαίτε, Ντελακρουά και δεκάδες άλλους) να εμπνευστούν από αυτήν και να υμνήσουν ο καθένας με τον δικό του τρόπο το ελληνικό μεγαλείο.

Το Μεσολόγγι με τους «Ελεύθερους πολιορκημένους» αποτελεί ορόσημο θάρρους και αποφασιστικότητας για κάθε λαό και παραμένει άσβεστη λαμπάδα στην παγκόσμια ιστορία!

 

20.03.2021

Ζάλογγο

Τον Δεκέμβριο του 1803 μια ομάδα Σουλιωτών κυρίως γυναικόπαιδα εγκλωβίστηκαν στο Ζάλογγο από τους Τουρκαλβανούς του Αλή πασά. Εκεί σε ένα άτυπο συμβούλιο αποφάσισαν να πεθάνουν πηδώντας από τα βράχια παρά να ατιμωθούν από τους εχθρούς τους.

Έριξαν στο γκρεμό πρώτα τα μωρά τους τους και ύστερα πήδησαν και οι μητέρες. Δεν σκοτώθηκαν όλες διότι κάποιες έπεφταν στα σώματα των άλλων. Δεν υπάρχει σαφής αριθμός των πεσόντων από τις επτά υπάρχουσες αναφορές στο γεγονός. Μεταξύ 22 και 60 ήταν οι γυναίκες ενώ μια περιγραφή αναφέρει και 6 άνδρες ανάμεσά τους. Ένας αναφέρει ότι δεν έπεσαν εκουσίως αλλά τις γκρέμισαν οι Τουρκαλβανοί.

Το προηγούμενο χρονικό διάστημα υπήρξε μια κατευθυνόμενη κίνηση αποηρωποίησης ιστορικών γεγονότων της Οθωμανικής περιόδου στο γενικότερο πλαίσιο της επιβολής της παγκοσμιοποίησης έναντι των εθνικών ταυτοτήτων αλλά δεν επετεύχθη αυτός ο σκοπός.

Φυσικά υπάρχουν και άνθρωποι αρνητές που τους είναι αδιανόητο το γεγονός ότι μπορεί ένας λαός να διακατέχεται από ηρωικό πνεύμα.

Από το Ζάλογγο μέχρι το 1922 συνολικώς 8 φορές στην ελληνική ιστορία Ελληνίδες γυναίκες προτίμησαν το θάνατο από την ατίμωση. Ο Έλληνας δεν ξέρει μόνο να νικά, ξέρει και να πεθαίνει!

Το Ζάλογγο έκανε αίσθηση στην Ευρώπη και ήταν ένας ακόμη λόγος ενδυνάμωσης του διεθνούς φιλελληνισμού

 

15.03.2021

Το χάνι της Γραβιάς

Ενώ η Επανάσταση εξελισσόταν ευνοϊκά για τους Έλληνες, ο Χουρσίτ πασάς που πολεμούσε στα Γιάννινα τον Αλή πασά, έστειλε τον Ομέρ Βρυώνη με 8.000 άνδρες και τον Κεχαγιάμπεη πασά με 3.500 άνδρες να βοηθήσουν τους Τούρκους της Τριπολιτσάς και να καταστείλουν το κίνημα.

Ο Ομέρ Βρυώνης περνώντας από τη Γραβιά, πρόσταξε στον Οδυσσέα Ανδρούτσο που είχε ταμπουρωθεί στο χάνι να παραδοθεί χωρίς όμως αποτέλεσμα. Προηγουμένως ο Βρυώνης περνώντας από την Αλαμάνα είχε σουβλίσει τον Αθανάσιο Διάκο. Ο Ανδρούτσος με μόνο 120 άνδρες, τους οποίους εμψύχωσε χορεύοντας με τα πρωτοπαλλήκαρά του τσάμικο ενώ απέξω παραμόνευαν οι Οθωμανοί απέκρουσε τρεις φορές μέσα σε λίγες ώρες τις επιθέσεις του Βρυώνη.

Οι Τούρκοι γνώρισαν πανωλεθρία, έχασαν 300 άνδρες ενώ είχαν και 600 τραυματίες σε αντίθεση με τους Έλληνες που έχασαν 6 άνδρες. Ο Ομέρ Βρυώνης συγκλονισμένος από την έκβαση της μάχης αποτραβήχθηκε στην Εύβοια και σταμάτησε προσωρινώς την εκστρατεία. Το ημερολόγιο έγραφε 8 Μαΐου 1821.

Το αποτέλεσμα της μάχης στο χάνι της Γραβιάς για την πορεία της Επανάστασης ήταν να διευκολυνθούν οι Έλληνες του Μωριά, αφού μόνο ο Κεχαγιάμπεης πέρασε στην Πελοπόννησο και να επικρατήσουν στην καθοριστική μάχη του Βαλτετσίου, το οποίο ήταν προανάκρουσμα για την Άλωση της Τριπολιτσάς

 

11.03.2021

Η Άλωση της Τριπολιτσάς

Η Άλωση ή Απελευθέρωση ή Σφαγή της Τριπολιτσάς ήταν η πλέον καθοριστική στιγμή της Επαναστάσεως. Η πόλη το 1821 αποτελούσε το διοικητικό, οικονομικό και στρατιωτικό κέντρο της Πελοποννήσου. Μετά την έναρξη των εχθροπραξιών του Μαρτίου, αριθμούσε περί τους 30.000 Τούρκους και 1000 Εβραίους. Οι ένοπλοι ήταν περίπου 10.000 Τούρκοι και Αλβανοί. Οι 7.000 Έλληνες κάτοικοί της είχαν αποχωρήσει από την πόλη.

Η πολιορκία ξεκίνησε αρχές Ιουνίου και ολοκληρώθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1821. Συμμετείχαν 6.500 άνδρες στην αρχή αλλά προς το τέλος έφθασαν τις 15.000 ενόψει της λαφυραγωγίας.

Ουσιαστικός αρχηγός της πολιορκίας ήταν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αν και Αρχιστράτηγος είχε οριστεί ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης υπό την υπέρτατη ηγεσία του Δημητρίου Υψηλάντη. Πετρόμπεης, Κολοκοτρώνης, Γιατράκος και Αναγνωσταράς ήταν οι επικεφαλής των τεσσάρων σωμάτων που είχαν περικυκλώσει την Τρίπολη.

Μετά από πολλές άκαρπες διαπραγματεύσεις αλλά και συμβιβασμούς, η πόλη κατέρρευσε στις 23 Σεπτεμβρίου ημέρα Παρασκευή. Αυτό που ακολούθησε καταγράφεται ως ίσως το μελανότερο σημείο της ελληνικής ιστορίας. Επί τρεις ημέρες σφαγιάζονταν γυναίκες, παιδιά, ξεκοιλιάστηκαν έγκυες και γενικώς διαπράχθηκαν ανήκουστες πράξεις. Ήταν τόσο αποτρόπαια τα γεγονότα που επί δεκαετίες τα σχολικά βιβλία αποσιωπούσαν το γεγονός.

Φρανσουά Πουκεβίλ: «…μονάχα αν βάλει κανείς στον νου τους τις χειρότερες βιβλικές καταστροφές όπου σφάζανε ακόμη και τα κατοικίδια ζώα, θα έχει μια πιο πιστή εικόνα της σφαγής της Τριπολιτσάς»

Ο Σαιντ Κλαιρ την περιγράφει ως γενοκτονία η οποία στην Πελοπόννησο έληξε μόνο όταν: «δεν υπήρχαν πλέον Τούρκοι για να σκοτωθούν»

Η είδηση της κατάληψης της Τριπολιτσάς έκανε το γύρο της Ευρώπης. Έκανε τέτοια εντύπωση που επί δύο μήνες την είχαν πρωτοσέλιδο οι εφημερίδες. Οι αγγλικές καταφέρονταν εναντίον της βαρβαρότητας των Ελλήνων, οι γαλλικές εξυμνούσαν τον ελληνικό ηρωισμό, οι δε γερμανικές έφθασαν στο σημείο να μυθοποιήσουν τα γεγονότα, όπως λόγου χάρη ότι ο Παλαιών Πατρών Γερμανός πέρασε τα τείχη με θαυματουργό τρόπο.

Για τις απώλειες των Τούρκων δεν υπάρχει συμφωνία. Ο Κολοκοτρώνης μιλά για 32.000 νεκρούς, άλλοι για 30.000, άλλοι για 10-15.000 και άλλοι για 6-8.000. Για τις ελληνικές απώλειες μιλούν για 100 έως 700 νεκρούς.

Η επιτυχία της επιχείρησης καταγράφεται στο ενεργητικό της στρατηγικής μεγαλοφυίας του Κολοκοτρώνη

 

07.03.2021

Η πυρπόληση της τούρκικης ναυαρχίδας

Στις 30 Μαρτίου 1822 είχε επισυμβεί η Σφαγή της Χίου με δεκάδες χιλιάδες Έλληνες νεκρούς από τον οθωμανικό στρατό.

Η ελληνική απάντηση ήλθε λίγο αργότερα, το ίδιο έτος. Νύχτα 6 προς 7 Ιουνίου. Ο τουρκικός στόλος ήταν αγκυροβολημένος στα στενά της Χίου και τα πληρώματα γιόρταζαν το Μπαϊράμι. Τα πυρπολικά του Κανάρη και του Πιπίνου πλησίασαν τη ναυαρχίδα και αντιναυαρχίδα του Καρά Αλή. Του Πιπίνου το μπουρλότο δεν στερεώθηκε καλά στην αντιναυαρχίδα και το πλήρωμα του τούρκικου πλοίου διέφυγε τον κίνδυνο, έχοντας μικρές απώλειες. Το μπουρλότο όμως του Κανάρη κόλλησε γερά στη ναυαρχίδα, με αποτέλεσμα η φωτιά της πυροδότησης γρήγορα να μεταδοθεί στη μπαρουταποθήκη, προκαλώντας ισχυρές εκρήξεις. Από το πλήρωμα των 2000 ανδρών ελάχιστοι διασώθηκαν. Ο ίδιος ο ναύαρχος Καρά Αλή, που είχε κατασφάξει τους Χιώτες, σκοτώθηκε από πτώση φλεγόμενου καταρτιού.

Οι άνδρες όλου του τουρκικού στόλου, συμφώνως με τον Τούρκο ιστορικό Τζεβντέτ, έμειναν κατάπληκτοι ενώ η καταστροφή της ναυαρχίδας προκάλεσε αίσθηση σε όλη την Ευρώπη. Ο Άγγλος ιστορικός Γκόρντον αναφέρει τον Κωνσταντίνο Κανάρη ως τον πιο έξοχο εκπρόσωπο ηρωισμού της ιστορίας της Ελλάδας

 

04.03.2021

Η σφαγή του Δράμαλη

Στη σφαγή των Οθωμανικών δυνάμεων του αρχιστράτηγου Μαχμούτ πασά Δράμαλη που συντελέστηκε στα Δερβενάκια στις 26-28 Ιουλίου 1822 ξεχώρισαν δύο μορφές: Ο Αρχιστράτηγος Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο πολέμαρχος Νικηταράς.

Η κάθοδος του Δράμαλη στην Πελοπόννησο ήταν κάτι σαν τελική λύση κατά της κλιμακούμενης Ελληνικής Επαναστάσεως από τον Σουλτάνο της Υψηλής Πύλης Μαχμούτ Β΄. Ο πασάς κατήλθε με 30.000 άνδρες εκ των οποίων οι 24.000 ήταν πολεμιστές.

Ο Κολοκοτρώνης έπαιξε σκάκι και πέτυχε ματ. Εφάρμοσε την τακτική της «καμμένης γης» προέβλεψε την επιστροφή του Δράμαλη μέσω των στενών των Δερβενακίων στην Κόρινθο, εξύψωσε το φρόνημα των πεσμένων Ελλήνων και εξολόθρευσε το οθωμανικό στράτευμα. Υπολογίζονται σε 2.500 με 3.000 οι απώλειες των Τούρκων μόνο στις μάχες. Ο Δράμαλης επέστρεψε στην Κόρινθο με μόνο 6.000 άνδρες από τους 30.000 της αρχικής εκστρατείας.

Ο αήττητος Δράμαλης, ο νικητής του Αλή πασά, γνώρισε την πρώτη αλλά ταπεινωτική ήττα της καριέρας του. Πέθανε αμέσως μετά ή από τύφο ή από τη λύπη του.

Ο Νικηταράς στόμωσε τρία σπαθιά στη μάχη αυτή. Σκότωσε αμέτρητους Οθωμανούς. Από τη μάχη των Δολιανών ήδη του είχε αποδοθεί το προσωνύμιο «Τουρκοφάγος».

Κολοκοτρώνης και Νικηταράς έγιναν ο φόβος και ο τρόμος «φίλων» και εχθρών. Ο Κολοκοτρώνης των πολιτικών του αντιπάλων (κάτι σαν Τσίπρα και Μητσοτάκη της εποχής) και ο Νικηταράς των Τούρκων.

Οι οπλαρχηγοί που επίσης συνέβαλαν στην τεράστια αυτή νίκη ήταν ο Δημήτρης Υψηλάντης, ο Πλαπούτας και ο Παπαφλέσσας. Φυσικά δίπλα σε αυτούς και οι Έλληνες ανδρείοι πολεμιστές.

 
ΠΟΙΚΙΛΑ
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ