eastwest chess      
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ
Ήταν ο Γκαίτε σκακιστής;

10.05.2020

Του Παναγή Σκλαβούνου

 

 

 

«Η φύση σμίλεψε για μας τους πεσσούς που η κινητικότητα και η αξία τους σταδιακά αποκαλύπτεται»

 

 
 

Ήταν ο Γκαίτε σκακιστής;

επιμέλεια: Παναγής Σκλαβούνος

Ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε (Φρανκφούρτη 1749 - Βαϊμάρη 1832) θεωρείται συχνά ο κορυφαίος άνθρωπος που διακρίθηκε σε πολλές επιστήμες και ο σημαντικότερος Γερμανός στην ιστορία! Από ευκατάστατη οικογένεια, σπούδασε Νομικά, Ιατρική, Χημεία, Βοτανική, εικαστικές τέχνες. Υπήρξε διευθυντής θεάτρου, κρατικός σύμβουλος και πολιτικός στο κρατίδιο της Βαϊμάρης. Γνωστότερα είναι λογοτεχνικά του έργα όπως: «Φάουστ»,«Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου»,«Τα χρόνια της μαθητείας του Βίλχελμ Μάιστερ» και ποιήματα. Θεωρούσε τη λογοτεχνία παγκόσμια περιουσία. Ξεχώριζε τα έργα της κλασσικής ελληνικής αρχαιότητας, αλλά η αναλυτική του σκέψη απόφευγε τις προκαταλήψεις. Συχνά του αποδίδονται αποφθέγματα, που δεν είχε πει, όπως: «Ό,τι είναι ο νους και η καρδιά για τον άνθρωπο είναι και η Ελλάδα για την οικουμένη».

Σε κάποια γραπτά του αναφέρεται το σκάκι, σχετικά με το οποίο του αποδίδεται επίσης ένα λάθος απόφθεγμα. Στο θεατρικό του έργο «Γκετς φον Μπέρλιχινγκεν», μια πονηρή γυναίκα και δεινή σκακίστρια -που για την πονηριά της τιμωρήθηκε στο τέλος του έργου- λέει: «Το σκάκι είναι η λυδία λίθος του πνεύματος». Αυτή η ρήση, όπως και άλλων ηρώων ενός γεμάτου πάθη δράματος, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αντανακλά την καθαρή σκέψη του Γκαίτε.

Αντιθέτως, από τα Τετράδια Σημειώσεών του για τις φυσικές επιστήμες με τίτλο : «Το ώριμο πλάι στο πεπαλαιωμένο» διαβάζουμε ότι θεωρούσε το σκάκι αντικείμενο έρευνας της εποχής του: «Μας έχει δοθεί από τη φύση η σκακιέρα, που από τα όριά της δε μπορούμε ούτε θέλουμε να ξεφύγουμε. Η φύση σμίλεψε για μας τους πεσσούς που η κινητικότητα και η αξία τους σταδιακά αποκαλύπτεται. Ξεκινώντας με αυτά τα δεδομένα, είναι στο χέρι μας να βρούμε τις κινήσεις που προβλέπουμε ότι οδηγούν στη νίκη».

Επειδή ο Γκαίτε ήταν και ζωγράφος, τον απεικόνισαν πολλοί γνωστοί του ζωγράφοι. Τεκμηριώθηκε το 1977 από τον Ολλανδό συλλέκτη και μαικήνα του σκακιού Νιμέγιερ ότι στον πίνακα του Γιόχαν Έρντμαν Χούμελ (1769-1852), που εκτίθεται στην πινακοθήκη της Δρέσδης με ονομασία: «Σκακιστές στο παράθυρο», ο πρώτος αριστερά ήταν ο Γκαίτε.

 
 
ΠΟΙΚΙΛΑ
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ