ΝΕΑ
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ
ΠΟΙΚΙΛΑ
ΙΣΤΟΡΙΑ
Καφενειακά
Το "Πανελλήνιον" στα Ψηλαλώνια

01.12.2017

Ο Βαγγέλης και ο Πασχάλης ΙΙ

Στις αρχές του 1980 εμφανίσθηκε στην "Αλάμπρα" στα Ψηλλώνια της Πάτρας, ένας σαραντάρης τύπος, ο οποίος γρήγορα εντάχθηκε στον σκακιστικό κύκλο. Ο εκ Βουλγαρίας Πασχάλης.

Ο "αλλοδαπός" αυτός σκακιστής έφερε μερικές "καινοτομίες" στο καφενειακό κατεστημένο.

Ενώ έως τότε, όποιος σκακιστής έστηνε κομμάτι χωρίς κάποιο  αντάλλαγμα, αυτομάτως εγκατέλειπε, ένεκα αξιοπρέπειας (!), ο Πασχάλης συνέχιζε την παρτίδα απτόητος. Ακόμη και με τρία κομμάτια λιγότερα!

Φυσικά έγινε ο περίγελος του καφενείου και κάποιοι προσπαθούσαν να τον γελοιοποιήσουν πάνω στη σκακιέρα. Όταν όμως κάποιες "τελειωμένες" παρτίδες, ο Πασχάλης κατόρθωνε να τις κάνει νούλα ή και να τις κερδίζει, επήλθε ο ενευρισμός. Αποτέλεσμα: Όλοι οι έως εκείνη τη στιγμή αξιοπρεπείς σκακιστές συνέχιζαν την παρτίδα με ντάμα κάτω η και μόνο με ένα Βασιλιά!!

Είναι εκπληκτικά ταχύς. Όταν λοιπόν στήνει και το αντιλαμβάνεται αμέσως, η ανάκληση είναι γεγονός! Όταν στήνει ο αντίπαλος του, το κομμάτι εξαφανίζεται ακαριαίως πριν προλάβει να ανακαλέσει το θύμα. Μέχρι την εμφάνιση του, η ανάκληση στο καφενείο ήταν απαγορευτική.

Όταν χάνει σε σκορ (οι παρτίδες που παίζει είναι πάνω από 10 τη φορά), του φταίνε οι θεατές, διότι όλοι είναι εναντίον του.

Είπαμε ότι είναι ταχύς. Έχει κερδίσει 2000αρους σε επίσημες παρτίδες, στις οποίες ποτέ δεν υπερβαίνει τα 15 λεπτά σκέψης!

Σε επίσημο αγώνα με αθηναϊκή ομάδα, εναντίον ενός 15χρονου μπέρδεψε τον Αξιωματικό που απειλείτο και μετακίνησε τον άλλον πατώντας το ρολόι. Αμέσως το αντιλήφθηκε και απεκατέστησε την τάξη (!) αφού πάτησε το χρονόμετρο του αντιπάλου του. Το παιδί ταράχθηκε και επιζητούσε δικαιοσύνη αφού μάλιστα την ανάκληση την είδε και ένας φίλος του. Όμως ο Πασχάλης απτόητος επικαλέστηκε τους υπόλοιπους σκακιστές ως μάρτυρες, που όπως ήταν φυσικό δεν είχαν δει τίποτα. Αποτέλεσμα: Το παιδί άκουσε τον εξάψαλμο από τον αρχηγό του για έλλεψη σεβασμού και σαν το κερασάκι στην τούρτα, έχασε και την παρτίδα.

Ο Πασχάλης πάντως δεν είναι τυχαίος. Έχει κερδίσει με την Λοκομοτίβ Σόφιας το Πρωτάθλημα Ευρώπης στο χάντμπωλ. Είναι ο πρώτος Ομοσπονδιακός Τεχνικός της ελληνικής Ομοσπονδίας χάντμπωλ και στην ουσία ο άνθρωπος που έκανε γνωστό το παιχνίδι στην Ελλάδα

 
Ο Πασχάλης αριστερά και όρθιος ο αειθαλής Κυριάκος, που συμπληρώνει σε λίγο καιρό τα 92 του χρόνια! - φωτο της 22/11/2017 από το "Πανελλήνιον" στα Ψηλαλώνια

22.11.2017

Ο Βαγγέλης και ο Πασχάλης

Γύρω στα 80 χρονών σήμερα, ο Βαγγέλης και ο Πασχάλης, συγκαταλέγονται και αυτοί στις γραφικές φιγούρες του πατρινού καφενειακού σκακιού.

Ο Βαγγέλης Κοψιδάς, ευγενικός και μορφωμένος, έχει μια ιδιότυπη αντιμετώπιση του παιχνιδιού.

Γνωστός στους γνώριμους του σκακιστές είναι ο "κοψίδειος φου". Η ανάπτυξη π.χ. του μαυροτετράγωνου Αξιωματικού των Λευκών γίνεται: 1.δ4, 2.Αζ4, 3. θ3 4. Αθ2! 5.η3!!

Η αισιοδοξία του μνημειώδης. Αυτός με 3 πιόνια εναντίον Αξιωματικού και 3 πιονιών, αποφαίνεται: Νούλα. Πώς; Απλώς, αλλάζω τα πιόνια και ο Αξιωματικός ως γνωστόν δεν κάνει ματ!

Ας παρατηρήσουμε ένα μοναδικό τρόπο πραγματοποίησης ροκέ με τα μαύρα. Αφού έκανε φιανκέτο και αφού έχει αλλάξει ο ίδιος (!) τον μαυροτετράγωνο Αξιωματικό, αντί να παίξει 7.0-0, συνεχίζει με 7.Ρζ8! 8.Ρη7! 9.Πζ8! 10.Ρη8!! Αυτά σε επίσημη παρτίδα. Ο Χρύσανθος Πούντζας έχει πεί για τον Βαγγέλη, ότι ποτέ δεν κατἀφερε να προβλέψει έστω και μια του κίνηση.

Αναφέρεται σε μυστηριώδεις βαριάντες, των οποίων η ύπαρξη είναι θολή, έχοντας, πάντως, ονόματα παλιών μεγάλων σκακιστών. Σε μια του παρτίδα με τον Πούντζα, μετά από 1.γ4 απάντησε με α6!; Ύστερα, κατά τα λεγόμενα του, ο αντίπαλος του, ζητούσε εντόνως να του πει το μυστικό αυτής της βαριάντας όμως ο ίδιος αρνήθηκε!

Ποτέ δεν παραδέχεται μετά από ήττα του, ότι η παρτίδα ήταν χαμένη. Εναντίον του Μακρόπουλου, παλιά, επέμενε να την αναλύσουν. Ενώ έχανε σε κάθε βαριάντα που δοκίμαζε, γύριζε κάθε τόσο την παρτίδα και μια κίνηση προς τα πίσω. Ώσπου έφτασαν στην τέταρτη κίνηση. "Εδώ πώς χάνω", ρώτησε. "Έχετε δίκιο κύριε" του απάντησε ο Μακρόπουλος. "Όντως, εδώ δεν χάνετε!"

Στο παλμαρέ του κυρίου Βαγγέλη καταγράφεται μια ισοπαλία εναντίον του Σκέμπρη.

Αυτά τα ολίγα που θυμόμαστε, από τα πάρα πολλά του Ευάγγελου.

Λόγω μεγέθους του κειμένου, στον Πασχάλη θα αναφερθούμε τις επόμενες ημέρες

 
Εδώ στεγαζόταν το καφενείο "Ερμής" - πλατεία Γεωργίου Α'

27.07.2016

Ο "Ζάχος"

Ο σκακιστικός άρχοντας των καφενείων της Πάτρας ονομαζόταν Νίκος Ζαχόπουλος. Πρώην ποδοσφαιριστής της Παναχαϊκής και κρεοπώλης στο επάγγελμα.

Μαζευόταν σαν μελίσσι ο κόσμος γύρω του, όταν καθόταν να παίξει σκάκι.

Η δυναμικότητά του ήταν ασαφής. Μέτριος θα χαρακτηριζόταν σαν παίκτης αλλά στο παλμαρέ του είχε νίκες κατά του Χρύσανθου Πούντζα και 1 ισοπαλία σε 3 αναμετρήσεις εναντίον του Βασίλη Κοτρωνιά.

Φημιζόταν για τα τακτικά του και περίμενε την ευκαιρία να σκορπίσει τον αντίπαλό του.

Για τον Ζάχο σημασία είχε η διασκέδαση στο παιχνίδι, το οποίο διάνθιζε με το καυστικό του χιούμορ. Η μνήμη του εν τω μεταξύ ήταν για κλάμματα. Όποτε του έπεφτε κομμάτι κάτω, το επανατοποθετούσε πάντα σε λάθος τετράγωνο.

Δεν είχε καθόλου υπομονή και εκνευριζόταν όταν ο αντίπαλός του αργούσε να παίξει.

Δεν του άρεσε επίσης να γράφει τις κινήσεις στο παρτιδόφυλλό του. Από τότε όμως που ένας διαιτητής του τόνισε ότι το γράψιμο είναι υποχρεωτικό, γέμιζε τα παριδόφυλλά του με την γραφή της κίνησης Αα3, Αα3, Αα3 ... κ.ο.κ.

Τα γραφικά επεισόδια του καφενειακού του σκακιού είναι ανεξάντλητα. Θα αναφέρουμε 2-3 εδώ και μελλοντικώς θα επανέλθουμε σε άλλα.

Κυριακή μεσημέρι και ο Ζάχος εμφανίζεται στο καφενείο μετά από παρτίδα σκάκι διασυλλογικού αγώνα στην οποία είχε ηττηθεί. Ο κυρ Νίκος ποτέ δεν παραδεχόταν ότι ο εκάστοτε αντίπαλός του τον νικούσε αξίως. Ήθελε, λοιπόν, να δείξει πόσο άδικα έχασε την παρτίδα.

Μιας και το παρτιδόφυλλό του ήταν γεμάτο από την κίνηση Αα3, προσπάθησε να θυμηθεί την παρτίδα μπλάιντ. Ο ίδιος μαύρος. Ξεκινάει με την κίνηση 1.ε4 δείχνει μια σειρά κινήσεων αλλά δεν του "βγαίνει" η παρτίδα. Αναθεωρεί και λέει ότι ο αντίπαλός του ξεκίνησε μάλλον με 1.δ4. Πάλι όμως δεν βγάζει άκρη. Δοκιμάζει το 1.γ4 ... τα ίδια. Παριστάμενος ισχυρός παίκτης προσπαθεί να τον βοηθήσει να βρούν την πρώτη κίνηση. Τίποτα. Η κατάληξη ήταν ότι καμμία από τις νομίμως δυνατές πρώτες κινήσεις (δοκιμάστηκαν όλες) δεν ανταποκρινόταν στην παρτίδα.

Σε επίσημη παρτίδα του, περιμένοντας τον αντίπαλό του, που καθυστερούσε, να κάνει κίνηση, "έπαιζε" εκνευρισμένος με τον Βασιλιά του. Όταν ο άλλος παίκτης επιτέλους παίζει, απαιτεί από τον Ζάχο να παίξει τον Ρουά αφού τον κρατούσε. Ο Ζάχος εκρήγνυται με το θράσος του αντιπάλου του. Αλλά κυριολεκτικώς τα τινάζει όλα στον αέρα, όταν συμπαίκτης του (άλλη γραφική καφενειακή φυσιογνωμία), παίρνει το μέρος του άλλου παίκτη.

Όταν τολμούσε κάποιος να τον νικήσει, έσκαγε ένα μάτσο χαρτονομίσματα στο τραπέζι προκαλώντας τον άλλο να παίξουν στοίχημα. Η πιο συνηθισμένη του έκφρασή ήταν: "Παίζεις τα ούζα;"

 
Καφενείο "Σταυριανός"

14.07.2016

Ο "Στρατηγός"

Μια άλλη γραφική φυσιογνωμία του πατρινού καφενειακού σκακιού ήταν ο Νίκος Ζέρβας, απόστρατος αντισυνταγματάρχης, ο επονομαζόμενος "Στρατηγός".

Ο στρατηγός, λοιπόν, δεν έπαιζε με όποιον και όποιον. Επέλεγε τους αντιπάλους του. Το κριτήριό του ήταν, φυσικά, η δυναμικότητα του. Έπρεπε ο εκάστοτε αντίπαλος να ήταν "φορσέ" ασθενέστερος.

Δεν επέτρεπε ανακλήσεις και απαγορευόταν αυστηρώς τα σχόλια των θεατών.

Ως απόδειξη της ανωτερότητάς του ήταν η πλάκα καταγραφής των αποτελεσμάτων - αυτή που χρησιμοποιούσαν οι ταβλαδόροι, με τη γνωστή κιμωλία. Καταγραφέας αποτελεσμάτων ήταν πάντοτε ο ίδιος. Τις δε νίκες του πανηγύριζε δεόντως και ευχαριστιόταν να επευφημείται από το κοινό.

Ο πιο τακτικός αντίπαλός του ήταν ο επί δεκαετίες φίλος του Λευτέρης. Ο Λευτέρης ήταν ο πλέον αδύναμος παίκτης που είχε περάσει από τα πατρινά καφενεία. Ήταν ικανός να χάσει μια παρτίδα τρεις και τέσσερις φορές με τον ίδιο καρμπονιζέ τρόπο.

Έπαιζαν και οι δύο με μεγάλη ταχύτητα, ο Λευτέρης, όμως δεν παιζόταν στον τομέα αυτόν. Φημιζόταν για τις αστραπιαίες αντιδράσεις του. Τα τελικά σκορ των καθημερινών μονομαχιών τους θύμιζαν αγώνες χαντ μπωλ. Νικητής πάντα και με μεγάλη διαφορά ο στρατηγός.

Ένα από τα καρμπονιζέ φινάλε που προερχόταν πάντα μετά από αλλαγή Βασιλισσών ήταν: Πιόνι λευκό του στρατηγού στο θ2 και Πιόνι μαύρο του Λευτέρη στο α7 με σειρά παιξίματος για τον λευκό. Όταν το μαύρο Πιόνι έφθανε στο α2, αντιλαμβανόταν ο Λευτέρης ότι δεν είχε μέλλον και θα κοβόταν από την ήδη προαχθείσα λευκή Βασίλισσα, οπότε ζητούσε επανάληψη των κινήσεων, διότι κάπου στην πορεία πιθανώς ο λευκός να τον είχε κλέψει. Όμως οι αιτιάσεις του απορριπτόντουσαν πάντα από τον αδέκαστο στρατηγό.

Η φιλία των δύο ανδρών διακόπηκε κάποτε οριστικώς. Αιτία ... το σκάκι.

Αμφισβήτησε κατά τη διάρκεια μιας μονομαχίας τους ο Λευτέρης, το καταγραφέν υπό του στρατηγού σκορ. Ισχυριζόταν ότι δεν έχανε με 8-2 αλλά με 8-3! Δεν υποχώρησε κανένας. Σηκώθηκαν αλλόφρονες, κατακόκκινοι και οι δύο, έτοιμοι να αρπαχτούν. Και αυτό ήταν το τέλος.

Τα τελευταία χρόνια, πριν πεθάνει, ο Ζέρβας σταμάτησε να παίζει σκάκι κατόπιν υπόδειξης του γιατρού του. Καταγράφεται ως ο μόνος αήττητος στις επί δεκαετίες σκακιστικές του μονομαχίες. Κάτι ... σαν τον Λάσκερ δηλαδή

 
Το Καφέ "Αλάμπρα" στο Μέγαρο Γκολφινόπουλου

12.01.2016

Για να θυμούνται οι παλιοί

Ας ανασύρουμε από τη μνήμη μας, σκακιστικά δρώμενα, τελεσθέντα σε καφενεία της Πάτρας. (Το κείμενο απευθύνεται στους ώριμους την ηλικία, οι οποίοι και το ζήτησαν).

Δεκαετία '80 στην "Αλάμπρα" στα Ψηλαλώνια.

Το καφενείο φισκαρισμένο από 100 και πλέον θαμώνες, με την οχλαγωγία στα ύψη. Σε κάποιο τραπέζι, δυο παίκτες παίζουν σκάκι και 5-6 θεατές, τους παρακολουθούν. Ανάμεσά τους και ο Κυριάκος (90 ετών σήμερα εν έτει 2016), καθισμένος και στηρίζοντας το μάγουλο στο χέρι του.

Χτυπάει το τηλέφωνο του μαγαζιού και ακούγεται πάνω από την βοή, η αγριοφωνάρα του μαγαζάτορα:

Λυκούδηηης, τηλέφωνοοο!

Καμμιά απόκριση από τον Κυριάκο, ο οποίος σκέφτεται για πάρτη των παικτών!

 Λυκούδηηης! επαναλαμβάνει η φωνή.

"Κυριάκο, τηλέφωνο", του επισημαίνει ένας από τους διπλανούς του.

"Ναι", του απαντάει ο Κυριάκος, χωρίς να πάρει το βλέμμα από την σκακιέρα.

Λυκούδηηης! επιμένει η φωνή.

"Ναι, λέω", απαντάει ενοχλημένος ο Κυριάκος, αλλά η φωνή του, ακούγεται μόνο από τους διπλανούς του.

Λυκούδηηης! αγριεύει η φωνή.

"Κυριάκο, τηλέφωνο", του λέει κάποιος αγγίζοντάς τον στον ώμο.

Επιτέλους, ο Κυριάκος σαν να ξυπνάει απότομα από λήθαργο, σηκώνεται και βαδίζει γοργά προς τη μεριά του τηλεφώνου.

Κάνει 5-6 βήματα, ξαφνικά σταματάει, γυρίζει πίσω, αρπάζει έναν Ίππο του Λευκού και τον μετακινεί με θορυβώδη τρόπο σε ένα τετράγωνο, αναφώντας θριαμβευτικά:

"Εδώ!" και επιστρέφει ήσυχος προς το τηλέφωνο, έχοντας εκτελέσει το χρέος του, ως ένας υπεύθυνος σκακιστικός θεατής!

Θα επανέλθουμε ...

 
 

ΚΑΦΕΝΕΙΑΚΑ

( Ενεγράφη το 2009 )

Φυσικά το σκάκι στο καφενείο δεν συγκρίνεται με τίποτα ...

Δε μιλάμε για "cafe" του Παρισιού όπου ο Σταύρος Φρυγανάς αντιμετώπιζε τον Αλιόχιν αλλά για ελληνικά καφενεία με Έλληνες σκακιστές. Πολλά τα γνωστά στιγμιότυπα από το "Βυζάντιον", "Νέον" κ.ά. της Αθήνας. Πολλά και τα απρόοπτα από αυτά της Πάτρας. Ας επισκεφτούμε την "Αλάμπρα" στα Ψηλαλώνια αρκετά χρόνια πίσω.

Ο κυρ Νίκος αντιμετωπίζει τον κυρ Λευτέρη και υπάρχει συνωστισμός από θεατές, φίλους του σκακιού και ... μη. Ο Νίκος κερδίζει πάντα τον Λευτέρη αλλά ο δεύτερος δεν παραδέχεται ποτέ ότι είναι κατώτερος. Παίζει αστραπιαία, φωνάζει, ωρύεται. Ο Νίκος τον "δουλεύει". Συνηθισμένη σκηνή: Μια "στημένη" Βασίλισσα κρατιέται και τραβιέται από δυο χέρια. Του Νίκου που την έφαγε και του Λευτέρη που απαιτεί ανάκληση. Σημ: Και οι δύο ήταν ποιητές!

Στο καφενείο "Μπουγιουχτερέ" στην συμβολή των οδών Γούναρη και Κορίνθου, σύχναζαν οι πλέον "άρρωστοι'. Από το άνοιγμα μέχρι το κλείσιμο του καφενείου παίζανε σκάκι - όλοι, εν τω μεταξύ, επαγγελματίες στη ζωή τους! - (Ο λόγος ίδρυσης του ΣΟΠ ήταν πως οι σκακιστές, που σύχναζαν στο εντευκτήριο του "Φυσιολατρικού Συνδέσμου Πατρών" δεν επιτρέπανε στον εντευκτεριάρχη να κλείσει τον σύλλογο για βράδυ, διότι δεν ήθελαν να σταματήσουν το παιχνίδι! Αποφάσισαν, λοιπόν, μιας και το πρόβλημα μεγάλωνε να φτιάξουν ένα δικό τους σύλλογο να κάθονται να παίζουν όσες ώρες θέλουν. Πράγματι, δημιουργήθηκε ο ΣΟΠ αλλά αυτοί, αντί για τον ΣΟΠ, σύχναζαν και έπαιζαν στα ... καφενεία!)

Ο Δημήτρης - ισχυρός παίκτης - δεν είχε τινάξει ποτέ του, την στάχτη από το τσιγάρο, άλλωστε σπανίως πετύχαινε να το ανάψει με τον αναπτήρα του. Ο Κυριάκος, σεισμός να γινότανε δεν το έπαιρνε είδηση. Το τρομερό είναι πως την ημέρα του γάμου του πέρασε με το γαμπριάτικο κοστούμι από το καφενείο και στις οχλήσεις του Δημήτρη να παίξουν γιατί έχουν πολύ χρόνο μπροστά τους (ο Κυριάκος , φυσικά, φοβόταν μη ξεχαστεί) υπέκυψε στην διαβεβαίωση του άλλου ότι θα του το θύμιζε αυτός! να πάει στην εκκλησία. Μια ώρα μετά την προγραμματισμένη έναρξη της τελετής η υποψιασμένη νύφη τον ανακάλυψε!

Στο ίδιο καφενείο ο γνωστός κυρ Νίκος - κρεοπώλης στο επάγγελμα - αν και ο υπάλληλός του τον καλούσε συνέχεια να πάει στο μαγαζί επειδή το υπόγειο είχε πλημμυρήσει, δεν άφηνε την παρτίδα του, μέχρι που έμαθε ότι όλες του οι γαλοπούλες πνίγηκαν. Σηκώθηκε, λοιπόν, αλαφιασμένος αλλά αφού το σκέφθηκε καλύτερα, αποφάσισε να συνεχίσει το παιχνίδι, μιας και δεν μπορούσε πια να επανορθώσει την κατάσταση!

Στην Αλάμπρα, πάλι, την παρτίδα δεν την έπαιζαν οι παίκτες, αλλά οι θεατές, που αναλύανε θορυβωδώς, πάντα και με ένταση τις επόμενες κινήσεις. Φυσικά, όταν ο παίκτης αποφάσιζε να παίξει την κίνηση που είχε επιλέξει και δεν ήταν σύμφωνη με τη γνώμη των αναλυτών δεν του επιτρεπότανε να την πραγματοποιήσει, ακόμα και .. δια της βίας!

Ο Ηλίας και ο Αλέκος - πολλά χρόνια φίλοι - παίζουν πάντα με τρομερή ταχύτητα τις κινήσεις τους. Σε μια παρτίδα ο μαύρος (Αλέκος) αρπάζει έναν ... λευκό Ίππο από το β4 και κόβει το ... λευκό Πιόνι στο γ2 λέγοντας ρουά-τουρ! Ο τρομοκρατημένος λευκός (Ηλίας) απειλεί ... με τον Βασιλιά του τον ... λευκό Ίππο! Ο μαύρος, συνεχίζει με τον λευκό Ίππο, κόβοντας τον ... λευκό Πύργο στο α1! Και ο λευκός, με τον άλλο του Πύργο, κόβει τον ... λευκό Ίππο!! Όταν λίγο αργότερα ο Ηλίας διαπιστώνει ότι του λείπουν τα μισά κομμάτια και ζητάει να μάθει πού πήγαν; ο Αλέκος απαντάει, ότι φυσικά τα έφαγε ο ίδιος. Η παρτίδα διακόπηκε οριστικά λόγω επεισοδίων και η φιλία διερράγη ... ευτυχώς, για λίγες ημέρες!

 
 
ΔΣ
ΜΑΘΗΜΑΤΑ
ΕΓΓΡΑΦΕΣ
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ