eastwest chess      
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ

Οι μεγάλοι "Δεύτεροι"

(Αυτοί που άξιζαν τον παγκόσμιο τίτλο)

25.06.2020

Βίκτωρ Κορτσνόι

Ο πρίγκηπας του σοβιετικού σκακιού Βίκτωρ Κορτσνόι (1931-2016), για πάρα πολλούς, θεωρείται ως ο ισχυρότερος σκακιστής που δεν στέφθηκε ποτέ παγκόσμιος πρωταθλητής.

Τα νούμερά του εντυπωσιάζουν. Θα τα ζήλευαν και οι επίσημοι πρωταθλητές κόσμου. Έχει κερδίσει εννέα παγκόσμιους πρωταθλητές, με τον δε Ταλ έχει σκορ 13-4! Θετικά σκορ με Πετροσιάν και Σπάσκυ, ισόπαλα σκορ με Μποτβίνικ, Φίσερ. Τέσσερις φορές πρωταθλητής Σοβιετικής Ένωσης. Τρεις φορές φιναλίστ παγκόσμιου τίτλου. Δέκα φορές διεκδικητής παγκόσμιου πρωταθλήματος.

Το 2007 σε ηλικία 75 ετών στη λίστα ΕΛΟ βρέθηκε στην 85η θέση, ο γηραιότερος σκακιστής που έχει καταταγεί στο Τοπ 100. Είναι από τους ελάχιστους που έπαιζε διαρκώς και καλά μέχρι τα βαθειά του γεράματα.

Πολύ κοντά στην κατάκτηση της επίσημης παγκόσμιας αναγνώρισης έφθασε το 1978, όταν ηττήθηκε στον τελικό από τον ακαταμάχητο Κάρπωφ με 6-5. Αλλά και το 1974 στον ημιτελικό, που στην ουσία ήταν τελικός, εναντίον ξανά του Κάρπωφ, έχασε πάλι με 1 παρτίδα διαφορά.

Αν και επιθετικός παίκτης, είχε βγάλει και εκπληκτικές άμυνες. Υπήρξε συγγραφέας σκακιστικών βιβλίων Ήταν οξύθυμος σαν χαρακτήρας, με πολλά γνωστά επεισόδια εναντίον πολλών σκακιστών, ενώ στην ήττα γινόταν "Τούρκος". Ισχυρή προσωπικότητα, ποτέ δεν περνούσε απαρατήρητος.

Το 1976, μετά από ρήξη με τη Σοβιετική Ομοσπονδία, ζήτησε πολιτικό άσυλο στη Δύση, αφήνοντας την οικογένειά του στη Ρωσία. Υπήρξε στενός φίλος και συνεργάτης με τον Μπρονστάιν.

Η παρακάτω θέση είναι από το Τουρνουά των Διεκδικητών του Κουρασάο το 1962. Ο λευκός Φίσερ, μόλις έχει παίξει 33.Πη3 και ο Κορτσνόι που κερδίζει απλά με 33... Αχζ3, αφού στο 34.Ιδ4 απαντάει με 34... Βε3! παίζει 33... Βχη3 και ο Φίσερ εγκατέλειψε

 

09.06.2020

Ντέιβιντ Μπρονστάιν

Ο Ντέιβιντ Μπρονστάιν (1924-2006) δεν καταγράφηκε ποτέ ως παγκόσμιος πρωταθλητής, αν και για τους εμβριθείς στη σκακιστική πραγματικότητα αναγράφεται στην ίδια σειρά με τους πρωταθλητές.

Ανήκε όπως και ο Ταλ στη σχολή των "Αναζητητών της περιπέτειας". Του άρεσε να πειραματίζεται, να μπαίνει σε άγνωστους ατραπούς, να ριψοκινδινεύει. Ένας ρομαντικός παίκτης πάντα επίκαιρος.

Στον τελικό του 1951 εναντίον του Μποτβίνικ, οι 4 από τις 5 νίκες που σημείωσε είχαν συνδυαστικό υπόβαθρο.

Αυτός ο τελικός παγκοσμίου πρωταθλήματος έχει ένα σκοτεινό σημείο. Κατ' αρχάς η έκβαση του ήταν ισόπαλη 12-12. Με αυτό το σκορ ο Μποτβίνικ διατηρήθηκε πρωταθλητής. Μετά την 22η παρτίδα ο Μπρονστάιν προηγείτο με 11,5-10,5. Η 23η παρτίδα διακόπηκε σε φινάλε με πιόνι λιγότερο για τον Μποτβίνκ αλλά με ζεύγος Αξιωματικών εναντίον 2 Ίππων. Ο Μπρονστάιν το έχασε. Στην 24η παρτίδα έπαιξε τελείως "ανόρεχτα", έφερε ισοπαλία και έχασε τον τίτλο.

Ήταν γνωστό ότι ο Μποτβίνικ έχαιρε του σοβιετικού καθεστώτος, σε αντίθεση με τον Ουκρανό Μπρονστάιν με τον οποίο βρίσκονταν σε προστριβές. Οι φήμες λένε ότι "πιέστηκε" να μην κερδίσει το ματς. Ποτέ δεν αποδείχθηκαν. Ο ίδιος ο Μπρονστάιν μέχρι το θάνατό του δεν τις επιβεβαίωσε παρότι σχολίασε ότι ήταν προτιμότερο η ΕΣΣΔ να μην έχει πρωταθλητή αυτόν που το καλλιτεχνικό του πνεύμα ήταν σε αντίθεση με τη σοβιετική γραφειοκρατία.

Έλληνες ομογενείς από τη Ρωσία που ζουν στην Ελλάδα είναι σίγουροι ότι οι φήμες έχουν βάση.

Ο Μπρονστάιν εκτός του περίφημου ταλέντου του, δοκίμασε όσο ελάχιστοι άλλοι κορυφαίοι σκακιστές όλα σχεδόν τα ανοίγματα. Έχει σπουδαία συνεισφορά στη Θεωρία των Ανοιγμάτων. Είναι αυτός που πρότεινε να υπάρχει προσαύξηση χρόνου σε κάθε κίνηση, ενώ έχει μια πλούσια βιβλιογραφία, έχοντας ως κορυφαίο του έργο το "Ζυρίχη 1953".

Σε έναν από τους πιο λαμπρούς του συνδυασμούς, στο παρακάτω διάγραμμα εναντίον του Κορτσνόι στο ματς Μόσχας εναντίον Λένινγκραντ το 1962, θυσίασε Πύργο στο θ6. Τα μαύρα έχουν 4 απαντήσεις αλλά όλες χάνουν. Στις 2 πέφτει η μαύρη Βασίλισσα και στις άλλες 2 γίνονται ματ.

Λύση:

Α) 39 ... Kf7 40.Qc7 + Kg8 41.Qc8 + Kf7 42.Qe6 + Kf8 43. Rh8 ματ

Β) 39 ... Kg5 40.Qe5 + Kxg4 41. Rg6 + Kh4 42. Qg5 ματ

Γ) 39 ... gxh6 40.Qg8 + Kf6 41.Qf8 + 1-0

Δ) 39 ... Kxh6 40.Qh8 + Kg6 41.Qh5 + Kf6 42.g5 + 1-0!

 

24.05.2020

Ακίμπα Ρουμπινστάιν

Ποτέ δεν επιτρέπεται να έχουμε ταυτοχρόνως δύο παγκόσμιους πρωταθλητές. Καλώς ή κακώς μόνο έναν.

Δηλαδή εάν συνυπήρχαν ως διεκδικητές Φίσερ και Κασπάρωφ, ο ένας θα γινόταν πρωταθλητής και ο άλλος θα ήταν ένα τίποτα. Ο ένας θα είχε όλη την αίγλη και ο άλλος θα χαρακτηριζόταν ένας πολύ καλός ή ένας σπουδαίος ή άντε ένας εξαιρετικός παίκτης αλλά ως εκεί. Ο πρώτος, ο πρωταθλητής θα προκαλούσε το δέος.

Όμως είναι έτσι; Φυσικά όχι. Γιατί με την ίδια λογική εάν συνυπήρχαν την ίδια εποχή και οι 16 γνωστοί σήμερα πρωταθλητές, ο ένας θα είχε την τιμή του πρώτου.

Ένας αξιοκρατικός χαρακτηρισμός ενός σκακιστή ως τοπ παίκτη θα μπορούσε να ήταν π.χ. η απήχηση που έχει στο φίλαθλο κοινό. Αυτόν που διαθέτει το αλάθητο ένστικτο. Τη δεκαετία του '60 το κοινό πίστευε ότι καλύτερος σκακιστής στον πλανήτη ήταν ο Φίσερ, ανεξαρτήτως εάν στο θρόνο βρίσκονταν πότε ο Μποτβίνικ, πότε ο Πετροσιάν και πότε ο Σπάσκι. Όπως στην αυγή του 20ού αιώνα το "ίδιο" κοινό, ηγεμονεύοντος του Λάσκερ, θεωρούσε ισχυρότερο σκακιστή τον Ρουμπινστάιν και αργότερα τον Καπαμπλάνακα.

Γνώμη μας είναι πως όταν ένας παίκτης ξεπερνάει τη νοητή γραμμή της ιδιοφυίας δεν είναι ωραίο να αναζητούμε ποιος από τους τοπ είναι πιο τοπ. Γιατί χωρίς να το επιδιώκουμε, μειώνουμε την αξία των υπολοίπων.

Ο Ακίμπα Ρουμπινστάιν (1880-1961) είναι ίσως ο πιο ισχυρός από τους μη διατελέσαντες παγκόσμιους πρωταθλητές. Και αυτό όχι διότι συνυπήρξε με άλλα ιερά τέρατα του χώρου. Αλλά κυρίως διότι δεν του "επετράπη" να διεκδικήσει τον τίτλο! Ο Λάσκερ απαιτούσε ένα τεράστιο χρηματικό ποσό για να τον αντιμετωπίσει και τη μοναδική φορά που ενέδωσε ώστε να γίνει μια αναμέτρηση μεταξύ τους, τους ανέκοψε η έναρξη του πρώτου παγκόσμιου πολέμου.

Μετά τον πόλεμο, ο Ρουμπινστάιν άρχισε να χάνει τη δύναμή του λόγω της ασθενικής του κράσης, ενώ τα τριάντα τελευταία χρόνια της ζωής του διακατεχόταν από ψυχικές ασθένειες.

Ο Ρουμπινστάιν ήταν Πολωνοεβραίος και οι γονείς του τον προόριζαν για Ραββίνο αλλά τον κέρδισε το σκάκι.

Υπήρξε ένας ποιοτικότατος παίκτης, πανίσχυρος στα φινάλε κυρίως σε αυτά των Πύργων, με μεγάλη στρατηγική αντίληψη αλλά και όταν χρειαζόταν με τρομερή αποτελεσματικότητα στο τακτικό παιχνίδι. Έχει μεγάλη συνεισφορά στη θεωρία των Ανοιγμάτων με πολλές παραλλαγές να έχουν πάρει το όνομά του. Θεωρείται ο εισηγητής του μοντέρνου σκακιού και εμπνέει μέχρι σήμερα πλήθος κορυφαίων σκακιστών. Είναι ο αγαπημένος του Μπόρις Γκέλφαλντ. Ο ίδιος ο Καπαμπλάνκα τον θαύμαζε και τον θεωρούσε καλύτερό του παίκτη.

Ως μεγαλειώδης στρατηγική του νίκη έχει καταγραφεί η παρτίδα του εναντίον του Καρλ Σλέχτερ στον Σαν Σεμπάστιαν το 1912 https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1119757

αλλά εδώ θα παρουσιάσουμε ένα αριστουργηματικό συνδυασμό από την συνάντησή του εναντίον του Ρότλεβι στο Λοτζ το 1907.

Παίζουν τα Μαύρα. Πώς κερδίζουν; Θέση μετά την 21η κίνηση των λευκών.

Λύση: 21... Βθ4 22.η3 Πχγ3! 23.ηχθ4 Πδ2!! 24.Βχδ2 Αχε4+ 25Βη2 Πθ3 0-1

 
ΠΟΙΚΙΛΑ
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ