eastwest chess      
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκακιού (1886-2020)
Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα Αλεξάντερ Αλιόχιν

4.   1927  -  Καπαμπλάνκα εναντίον Αλιόχιν  -  Η τιτανομαχία

Από πλευράς δυναμικότητας, θεωρείται το ματς του 20ού αιώνα. Η μεγαλύτερη μονομαχία της σκακιστικής ιστορίας. Συγκρούστηκαν δύο ιδιοφυίες. Πρώτη φορά στη γνωστή ιστορία του σκακιού, συνέβη να συνυπάρξουν την ίδια χρονικώς εποχή δύο υπερπαίκτες. Η σύγκρουση, ήταν τόσο σφοδρή, ώστε και οι δύο, απέφυγαν να την επαναλάβουν. Στις 16 Σεπτεμβρίου του 1927, λοιπόν, συναντήθηκαν στο Μπουένος ’υρες, ο 39χρονος Παγκόσμιος Πρωταθλητής, Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα με τον 35χρονο Ρώσο διεκδικητή, Αλεξάντερ Αλιόχιν.

Νικητής θα αναδεικνυόταν, αυτός που θα σημείωνε 6 νίκες. Το ματς έληξε μετά από 2,5 μήνες. Νέος Παγκόσμιος Πρωταθλητής, ο τέταρτος, κατά σειρά, αναδείχθηκε ο Αλεξάντερ Αλιόχιν (και όχι Αλιέχιν), με σκορ 6-3 και 25 ισοπαλίες. Μέχρι την 10η παρτίδα, ο Καπαμπλάνκα προηγείτο με 2-1, ενώ μέχρι την 20ή, ο Αλιόχιν προηγείτο με 3-2. Από την 13η έως την 28η παρτίδα, σημειώθηκαν 15/16 ισοπαλίες.

Η νίκη του Ρώσου θεωρήθηκε έκπληξη, γιατί ως τότε, δεν είχε κερδίσει ούτε μία παρτίδα από τον μεγάλο Κουβανό. Λέγεται, ότι πριν το ματς ο Αλιόχιν εξέφρασε τον προβληματισμό του, για το πώς θα ήταν δυνατόν να πετύχει 6 νίκες επί του Καπαμπλάνκα; Αλλά, αναρρωτήθηκε, επίσης, πώς ήταν δυνατόν και ο αντίπαλός του να σημειώσει 6 νίκες επί του ιδίου!

Ο Αλεξάντερ Αλιόχιν (1892 - 1946), υπήρξε δεινός τακτικός παίκτης, με άριστο μέτρημα, το καλύτερο όλων των εποχών. Τα αποτελέσματά του υπήρξαν συντριπτικά, επί των αντιπάλων του, όπως, βεβαίως, και του προκατόχου του.

Βίοι παράλληλοι

Καπαμπλάνκα και Αλιόχιν έζησαν και οι δύο 53 χρόνια και 4 μήνες. Γεννήθηκαν Νοέμβριο και πέθαναν Μάρτιο. Στους μεταξύ τους αγώνες ήταν ισόπαλοι. Υπήρξαν και οι δύο ακατανίκητοι για τους παίκτες της εποχής τους. Ο ένας για τον άλλο είχε υψηλή εκτίμηση. Είχαν και οι δύο ροπή στην διασκέδαση και το αλκοόλ. Πέθαναν και οι δύο απρόοπτα, ίσως από καρδιά - για τον θάνατο του Αλιόχιν, υπάρχουν κάποια σκοτεινά σημεία. Έμειναν και οι δύο γνωστοί στην ιστορία σαν σκακιστικές ιδιοφυίες

          Αλεξάντερ Αλιόχιν          Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα

ΟΝΟΜΑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17
Αλεξάντερ Αλιόχιν 1 ½ 0 ½ ½ ½ 0 ½ ½ ½ 1 1 ½ ½ ½ ½ ½
Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα 0 ½ 1 ½ ½ ½ 1 ½ ½ ½ 0 0 ½ ½ ½ ½ ½
ΟΝΟΜΑ 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 ΣΥΝ
Αλεξάντερ Αλιόχιν ½ ½ ½ 1 ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ 0 ½ ½ 1 ½ 1 18,5
Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα ½ ½ ½ 0 ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ 1 ½ ½ 0 ½ 0 15,5
 
Εμμάνουελ Λάσκερ Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα
 
Φρανκ Τζέημς Μάρσαλ Ζίγκπερτ Τάρρας
Ντέιβιντ Γιανόβσκι Καρλ Σλέχτερ

 

3.  1921  -  Λάσκερ εναντίον Καπαμπλάνκα

Το πρώτο λαμπρό αστέρι ανάμεσα στους παγκόσμιους πρωταθλητές, ακούει στο όνομα, Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα. Στις 18 Μαρτίου του 1921, συναντήθηκαν στην Αβάνα της Κούβας σε ματς για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα, ο 53χρονος Παγκόσμιος Πρωταθλητής Εμμάνουελ Λάσκερ με τον 33χρονο Κουβανό.

Προηγουμένως ο Λάσκερ, χρειάστηκε να υπερασπίσει τον τίτλο του 6 φορές. Το 1896 σε ματς ρεβάνς εναντίον του Στάινιτς (12,5-7,5). Το 1907 εναντίον του Αμερικανού Φρανκ Τζέημς Μάρσαλ (11,5-3,5). Το 1908 εναντίον του Γερμανοεβραίου Ζίγκπερτ Τάρρας (10,5-5,5). Το 1909 εναντίον του Πολωνού Ντέιβιντ Μαρκέλοβιτς Γιανόβσκι (8-2). Το 1910 εναντίον του Αυστριακού Καρλ Σλέχτερ (5-5). Και ξανά το 1910 εναντίον του Γιανόβσκι (9,5-1,5).

Εδώ, πρέπει να σταθούμε λίγο στην συμπεριφορά του Λάσκερ. Είχε παράλογες απαιτήσεις ως προς το χρηματικό ποσό που απαιτούσε από έναν διεκδικητή, αλλά και ως προς το τελικό αποτέλεσμα του ματς. Στην ισοπαλία αναγνώριζε τον εαυτό του ως νικητή. Μάλιστα, το 1911, για να παίξει με τον Καπαμπλάνκα, απαίτησε σε περίπτωση ήττας του με 1 παρτίδα διαφορά, να είναι ο ίδιος νικητής! Κάτι, που δεν έγινε αποδεκτό. Το κυριότερο, όμως, ήταν ότι απέφευγε τις κακοτοπιές που θα του στερούσαν τον τίτλο, πότε μη αποδεχόμενος προσκλήσεις - στα διαστήματα 1896-1907 και 1910-1921 δεν έδωσε κανένα ματς για το παγκόσμιο πρωτάθλημα και πότε μη επιλέγοντας ισχυρούς αντιπάλους - δεν αντιμετώπισε π.χ. ποτέ τον τρομερό Ακίμπα Ρουμπινστάιν.

Το ματς Λάσκερ - Καπαμπλάνκα ήταν σύντομο. Αν και είχε συμφωνηθεί, νικητής να αναδεικνυόταν όποιος πρώτος έφτανε τους 12,5 πόντους ή όποιος σημείωνε 8 νίκες, ο Λάσκερ εγκατέλειψε τον αγώνα πριν ολοκληρωθεί το ματς. Ο Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα, ανακηρύχθηκε σε τρίτο Παγκόσμιο Πρωταθλητή, με σκορ 4-0 και 10 ισοπαλίες. Ήταν η πρώτη φορά, που σε ματς παγκοσμίου πρωταθλήματος, ένας εκ των δύο μονομάχων δεν κέρδιζε παρτίδα.

Ο Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα (1888 - 1942), υπήρξε ιδιοφυία. Όπως όλες οι ιδιοφυίες, τις σπουδαίες του ικανότητες ανέπτυξε από την προνηπιακή του ηλικία. Έμαθε μόνος του σκάκι στην ηλικία των 4 ετών, παρακολουθώντας τις φιλικές παρτίδες του πατέρα του. Λέγεται ότι σε αυτή την ηλικία παρατήρησε ότι ο Ίππος σε κάθε του κίνηση αλλάζει χρώμα τετραγώνου, κάτι που εντυπωσίασε τον πατέρα του και στάθηκε η αφορμή να τον εγγράψει σε σκακιστικό σύλλογο. Ήταν σπεσιαλίστας στα φινάλε, ταχύτατος στη σκέψη, μέγας στρατηγικός παίκτης και με άριστη αντίληψη. "Αυτό που εσείς μετράτε για να ανακαλύψετε, εγώ, ήδη, το γνωρίζω", έλεγε. Είχε τις λιγότερες ήττες από τους παγκόσμιους πρωταθλητές. Υπήρξε, επίσης, ηθοποιός και μέγας γυναικοκατακτητής

          Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα          Εμμάνουελ Λάσκερ

          Ζίγκμπερτ Τάρρας          Φρανκ Τζέημς Μάρσαλ

          Καρλ Σλέχτερ          Ντέιβιντ Μαρκέλοβιτς Γιανόβσκι

ΟΝΟΜΑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ΣΥΝ
Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα ½ ½ ½ ½ 1 ½ ½ ½ ½ 1 1 ½ ½ 1 9
Εμάνουελ Λάσκερ ½ ½ ½ ½ 0 ½ ½ ½ ½ 0 0 ½ ½ 0 5
 
Βίλχελμ Στάινιτς Εμμάνουελ Λάσκερ
 
Μιχαήλ Τσιγκόριν Ισίδωρος Γκάνσμπεργκ

2.  1894  -  Στάινιτς εναντίον Λάσκερ

Στις 15 Μαρτίου του 1894, συναντήθηκαν σε ματς για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα, ο 58χρονος Παγκόσμιος Πρωταθλητής Βίλχελμ Στάινιτς και ο 26χρονος διεκδικητής του τίτλου, ο πολωνοεβραίος Εμμάνουελ Λάσκερ.

Προηγουμένως, ο Στάινιτς, υπερασπίστηκε επιτυχώς, 3 φορές του τίτλου του. Το 1889 εναντίον του ρώσου, Μιχαήλ Τσιγκόριν (10,5-6,5), το 1890 εναντίον του ούγγρου, Ισίδωρου Γκάνσμπεργκ (10,5-8,5) και το 1992, ξανά εναντίον του Τσιγκόριν (12,5-10,5).

Το ματς παίχθηκε στις πόλεις, Νέα Υόρκη, Φιλαδέλφεια και Μόντρεαλ και τελείωσε στις 26 Μαϊου. Νικητής και δεύτερος Παγκόσμιος Πρωταθλητής, αναδείχθηκε ο Εμμάνουελ Λάσκερ, ο οποίος επικράτησε του Στάινιτς με 10-5 νίκες, ενώ 4 παιχνίδια έληξαν ισόπαλα.

Το αποτέλεσμα διαμορφώθηκε μεταξύ 7ης και 11ης παρτίδα, όπου ο Λάσκερ έκανε ένα σκορ 5-0. Μετά την 11η παρτίδα, ο Στάινιτς, ζήτησε και πήρε άδεια ξεκούρασης για 1 εβδομάδα. Αλλά δεν κατάφερε να αντιστρέψει το αποτέλεσμα. Ήταν η πρώτη φορά στην σκακιστική του σταδιοδρομία, που ηττήθηκε σε ματς.

Ο Εμμάνουελ Λάσκερ (1868 - 1941), υπήρξε μαθηματικός και φιλόσοφος. Είχε τη φήμη του ψυχολόγου. Ανακάλυπτε επακριβώς τις αδυναμίες του χαρακτήρα των αντιπάλων του και τις εκμεταλλευόνταν δεόντως, πάνω στη σκακιέρα. Σαν παίκτης ήταν τακτικός και επιθετικός. Είχε τεράστια υπομονή και αντοχή. Αυτός πρωτοέκανε τη γνωστή θυσία των 2 αξιωματικών, πάνω στο ροκέ, που είναι γνωστή με το όνομα "Θυσία του Λάσκερ"

          Εμμάνουελ Λάσκερ          Βίλχελμ Στάινιτς

          Μιχαήλ Τσιγκόριν          Ισίδωρος Γκάνσμπεργκ

ΟΝΟΜΑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 ΣΥΝ
Εμμάνουελ Λάσκερ 1 0 1 0 ½ ½ 1 1 1 1 1 ½ 0 0 1 1 0 ½ 1 12
Βίλχελμ Στάινιτς 0 1 0 1 ½ ½ 0 0 0 0 0 ½ 1 1 0 0 1 ½ 0 7
 
Βίλχελμ Στάινιτς Γιόχαν Τσούκερτορτ

1.  1886  -  Στάινιτς εναντίον Τσούκερτορτ

Ο θεσμός των παγκόσμιων πρωταθλημάτων ξεκίνησε το 1886. Ο Αυστριακός Βίλχελμ Στάινιτς και ο Πολωνοεβραίος Γοχάννες Τσούκερτορτ, τέθηκαν αντιμέτωποι σε ματς, όπου νικητής θα αναδεικνυόταν, αυτός που θα σημείωνε πρώτος 10 νίκες. Η επιλογή των δύο σκακιστών έγινε με βάση τις επιτυχίες τους στα μεγάλα τουρνουά και ματς.

Μάλιστα δημιουργήθηκε ο προβληματισμός με ποια διαδικασία θα προέκυπτε ο πρωταθλητής. Στο τραπέζι έπεσαν δύο προτάσεις. Πρωταθλητής κόσμου θα αναδεικνυόταν ο νικητής ενός τουρνουά με τους καλύτερους κατά ομολογία σκακιστές του κόσμου ή ο νικητής ενός ματς με τους δύο κατά τεκμήριο καλύτερους σκακιστές; Προκρίθηκε η περίπτωση του ματς.

Σημ. Ο Τσούκερτορτ ήταν ανίκητος στα τουρνουά και ο Στάινιτς στα ματς.

Στη δεξίωση που προηγήθηκε της πρώτης αυτής ιστορικής μονομαχίας, η πρόποση του οικοδεσπότη ήταν: "Καλή επιτυχία στον πρώτο παγκόσμιο πρωταθλητή". Ο Τσούκερτορτ, βέβαιος για την ανωτερότητά του, άρχισε να υποκλίνεται στο κοινό, ευχαριστώντας το!

Το ματς ξεκίνησε στις 11 Ιανουαρίου 1886 στη Νέα Υόρκη, συνεχίστηκε στο Σαιντ Λούις και ολοκληρώθηκε στη Νέα Ορλεάνη στις 29 Μαρτίου.

Νικητής και πρώτος επίσημος Παγκόσμιος Πρωταθλητής, αναδείχθηκε ο Βίλχελμ Στάινιτς, ο οποίος επικράτησε του Τσούκερτορτ με 10-5 νίκες, ενώ 5 παιχνίδια έληξαν ισόπαλα.

Η εξέλιξη ήταν συναρπαστική. Ο Τσούκερτορτ, ξεκίνησε ορμητικά και προηγήθηκε στις 5 πρώτες παρτίδες με 4-1 νίκες. Στις επόμενες 5, ο Στάινιτς ισοφάρισε πετυχαίνοντας 3 νίκες και 2 ισοπαλίες. Και στις επόμενες 10 επήλθε η πλήρης ανατροπή, με 6-1 νίκες υπέρ του αυστριακού και 3 ισοπαλίες.

Ο Τσούκερτορτ, που είχε, έως τότε, περισσότερες πρωτιές στα μεγάλα τουρνουά, από οποιονδήποτε σκακιστή στον κόσμο, δεν μπορούσε να διανοηθεί ότι θα έχανε ποτέ από τον Στάινιτς. Σοβαρός, πάντως, λόγος της ήττας του, αποτέλεσε και η κλονισμένη υγεία του. Αυτό φάνηκε και από την κατάρρευσή του στις τελευταίες παρτίδες. Μετά από 2 χρόνια, πέθανε από εγκεφαλική αιμορραγία, κατ' άλλους από καρδιακό επεισόδιο, σε ηλικία, μόλις, 46 ετών

Η προσφορά του Βίλχελμ Στάινιτς (1836 - 1900), στο σκάκι, είναι σπουδαία. Θεωρείται μαζί με τον Πωλ Μόρφυ, ο ιδρυτής του σύγχρονου σκακιού. Αυτός ανακάλυψε το ποζισιονέλ παιχνίδι, τις λεπτομέρειες, δηλαδή, που είναι ικανές να δώσουν τη νίκη σε μια παρτίδα. Μέχρι τότε, οι σκακιστές, έδιναν σημασία στο επιθετικό τακτικό παιχνίδι, χωρίς να προσέχουν τις ιδιαιτερότητες της κάθε θέσης

          Βίλχελμ Στάινιτς          Γιόχαν Τσούκερτορτ

 
ΟΝΟΜΑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 ΣΥΝ
Βίλχελμ Στάινιτς 1 0 0 0 0 1 1 ½ 1 ½ 1 1 0 ½ ½ 1 ½ 1 1 1 12,5
Γιόχαν Τσούκερτορτ 0 1 1 1 1 0 0 ½ 0 ½ 0 0 1 ½ ½ 0 ½ 0 0 0 7,5
 
ΠΟΙΚΙΛΑ
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ