eastwest chess      
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ
"Turing test"

08.04.2021

Από τον Παναγή Σκλαβούνο

 

Τις κινήσεις «σκέφτηκε» άνθρωπος ή υπολογιστής;

Το 1950, ο Άγγλος μαθηματικός Άλαν Τιούριν, ο πρώτος που είχε γράψει αλγόριθμο σκακιστικού προγράμματος, θεώρησε ότι θα έχει επιτευχθεί «τεχνητή νοημοσύνη» σε κάποιον τομέα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων όταν ένας άνθρωπος κριτής δεν μπορεί να διακρίνει διαφορά στη συμπεριφορά ή επίδοση μεταξύ ενός υπολογιστή και ενός άλλου ανθρώπου στο συγκεκριμένο τομέα. Πρόκειται για το «τεστ Τιούριν»

Όσον αφορά το σκάκι, το τεστ θα μπορούσε να γίνει ως εξής: Τοποθετήστε έναν υπολογιστή και έναν άνθρωπο από τη μια πλευρά του Διαδικτύου (πίσω από μια κουρτίνα) και έναν άνθρωπο κριτή (οπωσδήποτε πολύ καλό σκακιστή) στην άλλη πλευρά, που τους αντιμετωπίζει σε μία παρτίδα στην οποία οι δύο αντίπαλοί του παίζουν κάποιες φορές ο ένας και κάποιες φορές ο άλλος κινήσεις. Ο υπολογιστής περνά το «τεστ Τιούριν» αν ο κριτής ξεγελιέται ότι κάποιες κινήσεις έπαιξε ο υπολογιστής τόσες φορές όσες περίπου ξεγελιέται ότι κάποιες άλλες τις έπαιξε ο άνθρωπος. Πριν ακόμα και δεκαπέντε χρόνια, οι υπολογιστές δεν μπορούσαν να ξεγελάσουν τους κριτές. Στην περίοδο της καραντίνας γίνεται η ανάποδη διαδικασία και κατέστη αναγκαίο κάποιοι άνθρωποι να ελέγχονται ότι δεν παίζουν πίσω από την κουρτίνα του Διαδικτύου κινήσεις σκακιστικών παρτίδων με τη βοήθεια υπολογιστών (ότι …δεν είναι υπολογιστές και είναι άνθρωποι). Η ανθρώπινη νοημοσύνη, που περιέχει και πονηριά, έχει δυσκολέψει τους κριτές, οι οποίοι καταφεύγουν κι αυτοί σε υπολογιστές και συγκρίνουν κινήσεις, με σχετική πάντα αβεβαιότητα.


 

Βρείτε σε καθένα από τα παρακάτω δύο διαγράμματα (Α) και (Β) τις κινήσεις με τις οποίες τα λευκά παίζουν και κερδίζουν. Οι κινήσεις είναι δύσκολες αλλά η νίκη είναι «φορσέ». Αφού βρείτε (ή δείτε) τις σωστές κινήσεις, κρίνετε αν τις έπαιξε άνθρωπος ή υπολογιστής.

 

(A)

(B)


 

Λύσεις: Α) 13.Ιxδ5 εxδ5 14.Βxζ7+ Ρxζ7 15.Αxδ5+ Ρη6 16.ζ5+ Ρθ5 17.Αζ3+ Ρθ4 18.η3+ (Ρθ3 19.Αη2+ Ρη4 20.θ3+ Πxη3 21.Πζ4 και ματ στην επόμενη). Η παρτίδα παίχτηκε μεταξύ ανθρώπων (Βουλγαρία, 1962).

Β) Ο Γιουσούποβ, με τα λευκά, νίκησε μετά από αρκετές κινήσεις (Γερμανία, 1995) ενώ ο υπολογιστής «σκέφτηκε» ότι η κίνηση που κερδίζει αμέσως ήταν Αη3 ακολουθούμενο από ζ3-Αε1 με παγίδευση της μαύρης βασίλισσας.

 
 
ΠΟΙΚΙΛΑ
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ