eastwest chess      
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ
Ήταν ο Αϊνστάιν σκακιστής;

23.05.2020

Του Παναγή Σκλαβούνου

 

«Το σκάκι καταλαμβάνει κάποιον που εκτίθεται σε αυτό, δεσμεύοντας σώμα και πνεύμα, έτσι ώστε η εσωτερική ελευθερία και ανεξαρτησία ακόμη και του ισχυρότερου χαρακτήρα να μην μπορεί να παραμείνει ανεπηρέαστη»

 
  Ήταν ο Αινστάιν σκακιστής;

Επιμέλεια: Παναγής Σκλαβούνος

Ο Αϊνστάιν (Albert Einstein, Ουλμ Γερμανίας 1879 – Πρίνστον ΗΠΑ 1955) θεωρείται ο μεγαλύτερος επιστήμονας του 20ού αιώνα. Ήταν θεωρητικός Φυσικός (Νόμπελ 1921), που ανακάλυψε την «σχετικότητα των κινήσεων στο χωρόχρονο» και τη σχέση μάζας-ενέργειας E=mc2 .

Γνώρισε το 1927 τον παγκόσμιο πρωταθλητή σκακιού Εμμανουήλ Λάσκερ στο Βερολίνο και έγιναν φίλοι. Ο Αϊνστάιν ονόμαζε τον Λάσκερ «αναγεννησιακό άνδρα» επειδή ήταν διδάκτορ Μαθηματικών, Φιλόσοφος και επενδυτής, που κάθε τόσο κατέφευγε επαγγελματικά στο σκάκι για να βελτιώσει τα οικονομικά του…

Κι ο ίδιος ο Αϊνστάιν, εκτός από Φυσικός και Μαθηματικός, ήταν Φιλόσοφος και Κοινωνιολόγος. Έγραψε αρκετά εκλαϊκευμένα συγγράμματα και του αποδίδονται πολλά αποφθέγματα. Τον συγκινούσε η μουσική και, νεότερος, έπαιζε βιολί σε συναυλίες. Έπαιζε και σκάκι μικρός, όπως αποκάλυψε σε Αμερικανό δημοσιογράφο όταν ζούσε και δίδασκε εγκατεστημένος μόνιμα στις ΗΠΑ από το 1933. Τη χρονιά εγκατάστασής του στις ΗΠΑ, υπάρχει σκακιστική παρτίδα, στην οποία νικά τον θεωρητικό Φυσικό Οπενχάιμερ. Το έτος και η μαχητικότητα της παρτίδας δημιουργούν αμφιβολίες ότι πράγματι παίχτηκε.

Το 1941 αποβίωσε ο Εμμανουήλ Λάσκερ. Διασώζεται συλλυπητήρια επιστολή του Αϊνστάιν, ο οποίος προλόγισε και βιογραφία του φίλου του. Στον συγκεκριμένο πρόλογο περιέχεται η γνώμη του Αϊνστάιν για το παιχνίδι: «Το σκάκι καταλαμβάνει κάποιον που εκτίθεται σε αυτό, δεσμεύοντας σώμα και πνεύμα, έτσι ώστε η εσωτερική ελευθερία και ανεξαρτησία ακόμη και του ισχυρότερου χαρακτήρα να μην μπορεί να παραμείνει ανεπηρέαστη». Πρόκειται για γνώμη πρωτοδιατυπωμένη ήδη από έτους 1500, από τον συγγραφέα πραγματειών Ντε Μοντένι, όταν έγιναν πολύπλοκοι οι κανόνες του «νέου σκακιού»! Κρύβει τον φόβο μήπως «απορροφηθούν» από το σκάκι διάνοιες με δυνητική προσφορά στις πραγματικές επιστήμες. Έκτοτε, το σκάκι χρησιμοποιήθηκε από τις επιστήμες ως υπόδειγμα πολύπλοκης αλλά πεπερασμένης «κλειστής οντότητας».

Στο παρακάτω πρόβλημα, πέρα από την αφιέρωση του σχήματος «Α Ε» στον Albert Einstein, βλέπετε πώς η … μάζα των λευκών πεσσών δίνει ενέργεια στην υπόλοιπη σκακιέρα και «Τα λευκά κάνουν ματ σε 2 κινήσεις»;

Λύση: 1.Βδ2 (απειλεί 2.Αε4 ματ) 1…η3 2.Ιε5 Αν 1…Ρη3 2.Αxζ5

 
 
ΠΟΙΚΙΛΑ
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ